Bằng cấp không cần học, không cần thi
Câu chuyện cảnh giác
Anh H. làm kho vận ở Đồng Nai đã nhiều năm, tay nghề vững nhưng vẫn chưa được xét lên vị trí tổ trưởng vì thiếu một chứng chỉ nghề. Một đồng nghiệp gửi cho anh đường link một trang quảng cáo làm chứng chỉ nhanh, không cần học, không cần thi, bao kiểm tra, giao trong vài ngày. Anh H. thấy con đường thăng tiến bỗng trở nên dễ dàng, chỉ cần chuyển cọc và gửi ảnh giấy tờ là xong.
Trước khi gửi, anh H. chợt nghĩ đến cảnh nhà tuyển dụng tra cứu văn bằng và phát hiện chứng chỉ không có thật. Anh hỏi người bán về cơ sở đào tạo cấp chứng chỉ, quy trình thi và mã tra cứu công khai, nhưng người bán chỉ trả lời chung chung và giục chuyển cọc vì sắp hết phôi. Anh H. dừng lại, đăng ký một lớp học nghề chính thức vào buổi tối, chậm hơn vài tháng nhưng tấm chứng chỉ cầm trên tay là thật và không phải lo sợ mỗi lần bị kiểm tra.
Minh họa
Đoạn hội thoại dưới đây là minh họa, không phải tin nhắn thật.
Vì sao dễ sập bẫy
- Muốn thăng tiến, tăng lương nhanh nên lời hứa có bằng trong vài ngày nghe rất hấp dẫn.
- Ngại đi học lại, ngại thi cử sau nhiều năm đi làm, muốn có lối tắt ít tốn công sức.
- Tin vào lời hứa bao kiểm tra, có hồ sơ gốc, kèm ảnh bằng mẫu trông giống thật.
- Sợ đồng nghiệp vượt lên trước, sợ mất cơ hội xét vị trí đang mở.
Dấu hiệu nhận biết
- Bên bán cam đoan sẽ có bằng mà chẳng cần học hành, chẳng cần thi cử và cũng chẳng cần đến trường.
- Bên bán hứa lo hết chuyện kiểm tra và hồ sơ gốc, song lại không nói rõ được quy trình cấp bằng theo quy định.
- Mọi giao dịch đều qua nick mạng xã hội ẩn danh hoặc tài khoản của một cá nhân, chẳng có địa chỉ thật hay tư cách pháp nhân nào.
- Ngay từ những tin nhắn đầu tiên, bên bán đã đòi ảnh giấy tờ tùy thân cùng nhiều thông tin riêng tư chi tiết.
- Giá trọn gói khác thường, thời gian làm bằng chỉ vỏn vẹn vài ngày.
- Ảnh bằng mẫu trông mờ, chẳng có mã nào để tra cứu công khai, hoặc mã đó chỉ kiểm tra được trên trang giả do chính người bán dựng lên.
- Bên bán ép đặt cọc thật nhanh, dọa rằng chậm là giá tăng hoặc không còn phôi.
Cách phòng tránh
- Hãy học và thi ở cơ sở đào tạo có giấy phép, rồi tự tra cứu văn bằng trên cổng chính thức của cơ sở đó và của cơ quan quản lý giáo dục.
- Dù người bán nói kiểu gì cũng đừng mua bằng hay chứng chỉ, kể cả khi họ khẳng định kiểm tra được.
- Trước khi đăng ký, hãy xem đơn vị cấp chứng chỉ có tư cách pháp nhân, địa chỉ và chương trình đào tạo rõ ràng hay không.
- Hỏi trước nhà tuyển dụng hoặc đơn vị quản lý xem chứng chỉ nào mới được công nhận cho vị trí mình nhắm tới.
- Đừng đưa ảnh giấy tờ tùy thân cho bất kỳ nick mạng xã hội nào chưa được kiểm chứng.
- Thấy lời hứa quá dễ dàng lại kèm áp lực chốt gấp thì cứ dừng lại và tìm con đường học thật.
Gặp tình huống này thì làm gì
- Dừng chuyển thêm tiền, dù bên kia hứa chuyển thêm sẽ giao hàng, hoàn tiền hoặc mở khóa tài khoản.
- Giữ lại bằng chứng: tin đăng, đoạn chat, hợp đồng, phiếu thu, đường link và sao kê nếu đã chuyển tiền.
- Chỉ gọi ngân hàng qua hotline chính thức khi đã chuyển tiền, để hỏi về khả năng tra soát, và nói rõ không được đảm bảo sẽ lấy lại được tiền.
- Chỉ khóa tài khoản hoặc đổi mật khẩu khi đã lỡ lộ thông tin đăng nhập hoặc mã xác thực.
- Trình báo công an gần nhất khi đã mất tiền hoặc có dấu hiệu lừa đảo rõ ràng, mang theo bằng chứng đã lưu.
- Báo cáo tài khoản, tin đăng hoặc gian hàng cho nền tảng để gỡ bài, và cảnh báo người thân để không ai khác giao dịch với cùng bên đó.
- Tuyệt đối không sử dụng bằng hoặc chứng chỉ giả đã nhận, và tự tra cứu văn bằng qua cơ sở đào tạo và cơ quan quản lý giáo dục.
Bài viết liên quan
Gửi câu chuyện lừa đảo của bạn cho chongluadao.org.