Trang chủ / Lừa đảo qua điện thoại, tin nhắn, Zalo, mạng xã hội

File hợp đồng gửi qua email và chiếc máy tính văn phòng bị khóa lạ

Câu chuyện cảnh giác

Chị P., 33 tuổi, làm nhân viên văn phòng, nhận email kèm file tên là hợp đồng mới, gửi từ một địa chỉ gần giống địa chỉ đối tác. Chị mở file vì nghĩ đây là tài liệu công việc, nhưng máy tính bắt đầu chạy chậm, xuất hiện cửa sổ lạ và yêu cầu nhập lại mật khẩu.

Chị P. tắt máy, báo ngay cho bộ phận công nghệ. Người ta kiểm tra và phát hiện file chứa mã độc, may mà chị chưa nhập mật khẩu vào cửa sổ lạ. Cả phòng sau đó được nhắc lại: file đính kèm từ email lạ thì không mở vội, dù tên file nghe rất giống công việc.

Minh họa

Minh họa, không phải tin nhắn thật.

Vì sao dễ sập bẫy

• Tên file giống tài liệu công việc nên người nhận mở theo quán tính.
• Email giả dùng tên đối tác quen thuộc khiến người nhận ít kiểm tra địa chỉ gửi.
• Trong giờ làm việc bận rộn, ai cũng muốn xử lý tài liệu nhanh.

Dấu hiệu nhận biết

• File đính kèm đến từ email, Zalo hoặc Messenger của người lạ hoặc địa chỉ gần giống đối tác.
• Tên file hấp dẫn như hợp đồng, bảng lương, hóa đơn, ảnh, phần mềm miễn phí.
• Mở file xong máy tính chạy chậm, xuất hiện cửa sổ lạ hoặc yêu cầu nhập mật khẩu.
• File yêu cầu bật tính năng lạ hoặc cấp quyền mới mở được.
• Thông tin liên hệ, tài khoản nhận tiền hoặc đường link không khớp với kênh chính thức mà bạn vẫn dùng.

Cách phòng tránh

• Không mở file đính kèm từ người lạ hoặc địa chỉ email chưa kiểm chứng.
• Xác minh với người gửi qua kênh quen thuộc trước khi mở file quan trọng.
• Dùng phần mềm diệt virus quét file trước khi mở, nhất là file từ email lạ.
• Thấy máy có biểu hiện lạ thì ngắt mạng, báo bộ phận công nghệ và đổi mật khẩu.
• Khi nghi ngờ, dừng lại, hỏi người thân hoặc liên hệ kênh chính thức trước khi làm theo bất kỳ hướng dẫn nào.

Gặp tình huống này thì làm gì

• Ngắt mạng ngay, tắt máy nếu cần, và báo ngay cho bộ phận công nghệ của công ty để kiểm tra và xử lý máy tính đó, không tự mở thêm file lạ.
• Không nhập mật khẩu vào bất kỳ cửa sổ lạ nào xuất hiện sau khi mở file, và không dùng máy đó để đăng nhập tài khoản quan trọng cho tới khi được kiểm tra sạch.
• Giữ lại email gốc và file đính kèm để bộ phận công nghệ đối chiếu, không xóa hết trước khi họ kiểm tra.
• Đổi mật khẩu các tài khoản đã đăng nhập trên máy đó, từ một thiết bị sạch khác, nếu bộ phận công nghệ xác nhận máy đã bị xâm nhập.
• Chỉ liên hệ ngân hàng và trình báo công an nếu sau đó bạn phát hiện có giao dịch lạ hoặc thông tin tài khoản đã bị lộ, khi đó giữ lại sao kê và email làm bằng chứng.

Bài viết liên quan

Gửi câu chuyện lừa đảo của bạn cho chongluadao.org.

Bạn hãy copy bài viết này và gửi cho bạn bè, người thân để tránh bị lừa mất tiền nhé.