Trang dịch vụ công giống thật đến từng nút bấm
Câu chuyện cảnh giác
V., 40 tuổi, cần làm một thủ tục hành chính trực tuyến nên tìm kiếm trên mạng. Kết quả đầu tiên hiện ra một trang web có giao diện giống hệt cổng dịch vụ công, từ màu sắc đến bố cục và các nút bấm. V. bấm vào, trang yêu cầu đăng nhập và điền thông tin cá nhân cùng tài khoản ngân hàng để nộp phí thủ tục. V. điền gần xong thì chợt để ý địa chỉ trang web hơi lạ, không giống địa chỉ chính thức mà V. vẫn dùng, chỉ khác một vài ký tự.
V. dừng lại, không bấm gửi, thoát trang và tự gõ lại địa chỉ cổng dịch vụ công chính thức mà mình đã biết từ trước. Trên trang thật, thủ tục V. cần làm không hề yêu cầu điền tài khoản ngân hàng kiểu đó. V. thở phào vì suýt nữa đã giao toàn bộ thông tin cho một trang giả.
Minh họa
Đoạn hội thoại dưới đây là minh họa, không phải tin nhắn thật.
Vì sao dễ sập bẫy
- Trang giả sao chép giao diện rất giống trang thật nên người dùng khó phân biệt bằng mắt thường.
- Kết quả tìm kiếm và quảng cáo đưa trang giả lên đầu, khiến người dùng bấm vào theo thói quen.
- Nhu cầu làm thủ tục nhanh khiến người dùng muốn điền cho xong thay vì kiểm tra địa chỉ trang.
- Việc điền thông tin cá nhân trên trang thủ tục nghe rất bình thường nên ít ai cảnh giác lúc đầu.
Dấu hiệu nhận biết
- Tên miền gần giống tên miền chính thức nhưng khác một vài ký tự, hoặc không có đuôi chính thức của cơ quan.
- Trang mở từ quảng cáo hoặc link trong tin nhắn, không phải do người dùng tự gõ địa chỉ chính thức.
- Yêu cầu đăng nhập rồi điền cả thông tin ngân hàng và mã xác thực để làm thủ tục hành chính.
- Giục điền nhanh để hồ sơ được duyệt, không có hướng dẫn kiểm chứng qua kênh chính thức.
- Trang thiếu thông tin liên hệ chính thức, hoặc thông tin liên hệ không khớp với trang thật.
- Nội dung có lỗi nhỏ về chính tả, đường link hoặc bố cục so với trang chính thức.
Cách phòng tránh
- Tự gõ địa chỉ trang chính thức hoặc vào qua cổng dịch vụ công quốc gia, không bấm link quảng cáo hay link trong tin nhắn.
- Kiểm tra kỹ tên miền trước khi đăng nhập và điền thông tin, nhất là khi tên miền gần giống tên thật.
- Không nhập mật khẩu, thông tin ngân hàng hay mã xác thực trên trang lạ.
- Lưu địa chỉ trang chính thức vào dấu trang để lần sau vào thẳng, không cần tìm kiếm lại.
- Khi nghi ngờ, gọi cho cơ quan liên quan qua số chính thức để hỏi về thủ tục.
- Báo cáo trang giả để nền tảng tìm kiếm và mạng xã hội gỡ bỏ.
Gặp tình huống này thì làm gì
- Dừng lại ở đó: không điền thêm và không bấm gửi trên trang lạ, đóng trang ngay.
- Nếu đã lỡ bấm gửi và đã nhập mật khẩu hoặc thông tin ngân hàng trên trang lạ, đổi mật khẩu đó ngay trên kênh chính thức bằng thiết bị tin cậy, kiểm tra giao dịch ngân hàng và liên hệ ngân hàng qua kênh chính thức khi thấy giao dịch lạ.
- Lưu địa chỉ trang giả và ảnh chụp màn hình làm bằng chứng, báo cáo trang giả qua chức năng báo cáo của công cụ tìm kiếm hoặc trình duyệt đang dùng.
- Tự gõ lại địa chỉ cổng dịch vụ công chính thức đã biết từ trước hoặc vào qua dấu trang đã lưu để làm thủ tục.
- Khi nghi ngờ, gọi cho cơ quan liên quan qua số chính thức để hỏi về thủ tục.
- Cảnh báo người thân kiểm tra kỹ tên miền trước khi đăng nhập hay điền thông tin.
Bài viết liên quan
Gửi câu chuyện lừa đảo của bạn cho chongluadao.org.